Aikido ’yu nasıl yorumlarsanız yorumlayın, unutmamalıdır ki; Aikido ’nun bir savaş sanatı olduğu ve bu sanatta ilerlemek, ustalaşmak istediğimizde yada YOL olarak benimsediğimizde, kesinlikle sanata bir bütün olarak bakmalı ve BUDO ile ilgili evrensel kurallara uymalıyız.
- Sensei ve Sempailerinize direkt ismiyle yada günlük hayatta kullandığınız şekilde hitap etmeyiniz.
- Tatemiye girerken dojo ’nun merkezine (kamiza) selam verilir.
- Derse gelemeyecek olanlar, mutlaka Sensei ’ye ya da Sempai ’ye haber vermelidirler. Her öğrenci, derse zamanında gelmekle yükümlüdür.
- Aikido dersine katılmanızı engelleyecek hafif sağlık sorunlarınız olduğunda (grip, sakatlanma, ameliyat sonrası, ilaç ya da alkol alma gibi) yada derse katılamayacak kadar geç kaldığınızda hocanın iznini alarak dersi izlemelisiniz. Dersi izlemek de, derse girmek kadar öğretici olabilir. Derse hiç gelmemek yerine, dojoya gelip dersi izlemelisiniz.
- Geç gelenler dojo girişinde seiza oturup, Sensei ’nin gel işaretini beklemelidirler.
- Ders saatine kadar ısınma hareketleri yapılır.
- Sensei tatemiye girmeden hemen önce (dersin başlamasından önce) herkes Sempai ’nin sol tarafında kıdem sırasına göre seiza oturmuş olmalıdır.
- Mokkuso komutu ile eller harada birleştirilir, gözler hafif kapalı sessizce solunur. Bu meditasyon durumudur.
- “Shomen ni rei” komutu ile kamizaya selam verilir, Sensei selamını bitirmeden Aikidokalar da bitirmemelidir. Sensei yüzünü Aikidokalara dönünce, Sempai “sensei ni rei” komutu verir ve “onegai shimasu” diyerek karşılıklı selamlaşılır. Selam verirken önce sol el, sonra sağ el yere iner ve birleşip üçgen oluşturulur. Bu selamda da, Sensei selamını bitirmeden, aikidokalar selamlarını bitirmemelidirler.
- Ders esnasında her teknik başlangıcında “onegai shimasu” diyerek uke ve tori selamlaşır, teknik bitişinde “domo arigato gozaimashita” diyerek teşekkür edilir. Aynı teşekkür, ders bitiminde de toplu olarak hocaya yapılır.
- Aksi belirtilmedikçe selamlamalar yerde yapılmalıdır.
- Tatamide uygulanacak tek oturma şekli seiza ‘dır. Bağdaş kurmak ya da başka bir şekilde oturmak yalnızca, hocanızın iznini alarak veya rahatsızlık durumlarında uygulanabilir. Ancak hiçbir zaman Dojoya yakışmayan saygısız biçimde olamaz.
- Ders sırasında Sensei bir tekniğin bittiğini işaret edince hemen çalışma kesilir, süratle çalışma alanını meşgul etmeyecek şekilde oturulur. Sensei yeni teknik gösterirken seiza oturulur, teknik bitince Sensei selamlanır ve tekrar çalışmaya başlanır.
- Hoca bir tekniği gösterirken, çalışma alanının kenarında oturun ve tüm dikkatinizle izleyin. Bu esnada konuşmak, başka yere bakmak, elbiseyle oynamak, yüzünü silmek vb. davranışlarda bulunmak doğru değildir. Bu durum hem diğer öğrencilerin, hem hocanın, hem de sizin dikkatinizi dağıtır.
- Eğer hoca çalışma sırasında bir öğrenci ile özel olarak ilgilenirse, o bölümdeki öğrenciler çalışmaya son verip oturmalı ve hocanın açıklamalarını dikkatle izlemelidirler. Açıklaması bittikten sonra hoca arkasını dönmüş bile olsa selam verip çalışmaya devam etmelidirler.
- Aksine bir şey söylenmedikçe tatamide bir yerden bir yere gidiş "Şikko" ile yapılır. Şikko, seiza otururken, dizlerinin üzerinde yürümek suretiyle gerçekleşir.
- Eski ve yeni Kohailer (öğrenciler) birbirlerine saygılı ve uyumlu olmalıdırlar.
- Yeni öğrenciler eski öğrencilere teknikler, dojo kuralları, seremoniler vb. hakkında sorular sorabilirler. Tecrübeli öğrencilerin bunları cevaplamak görevleridir. Ancak bu tür iletişimler mutlaka ders öncesi veya sonrasında olmalıdır.
- Çalışma sırasında kesin bir sessizlik sağlanmalıdır. Aikido teknikleri yaparak ve tekrar edilerek (yani hissedilerek) öğrenilir, konuşarak yada anlatarak değil.
- Hiçbir zaman ortada ilgisizce dolaşmayın, durup beklemeyin, her an çalışır durumda olun. Eğer sıranızı bekliyorsanız, seizada oturup çalıştığınız kişileri (başkalarını değil) izleyiniz.
- Ders esnasında konuşulmaz, tatemiye çıkan herkesin tek amacı Aikido ’dur.
- Eğer ukeniz o anda çalışmakta olduğunuz tekniği bilmiyor yada hatalı yapıyorsa, siz doğrusunu yaparak ona yol gösterin, ama asla ona tekniği öğretmeye ve anlatmaya çalışmayın. Soru sormanız gereken tek kişi Sensei ’dir.
- Hocaya soru sorulması gerektiğinde (teknikle ilgili ya da izin almak için) kimseye engel olmayacak, dikkati dağıtmayacak şekilde yanına gidin ve selam vererek hocanın ilgilenmesini bekleyin. Cevabınızı aldıktan sonra yine selam vererek aynı şekilde yanından ayrılın. Hiçbir zaman işaretle ya da yüksek sesle hocayı yanınıza çağırmayın. En iyisi soru sormak için hocanın boş zamanını beklemektir. Hoca başkalarıyla ilgilenirken rahatsız etmeyin, (sakatlık vb. acil durumlar dışında) Eğer hoca öğrenciler arasında dolaşıyorsa, mümkün olduğunca yaklaşmasını bekleyin. Hoca meşgul ise ya da uzakta ise, tekniğin yapılışı ile ilgili olarak, size yakın eski öğrencilere (sempai) danışabilirsiniz.
- Aikido bir savaş sanatıdır. Bu niteliği unutulmadan çalışılmalıdır. Çalışma alanı önemli bir neden olmadan, mecbur kalınmadıkça terk edilmemelidir. Çalışmaya ara vermek ya da bırakmak için mutlaka hocanın izni alınmalıdır.
- Bir tekniğin yapılışı konusunda sempailerinizle veya hocanızla hiçbir zaman tartışmayın, onlara karşı gelmeyin. Eğer çalıştığınız kişi sizinle aynı düzeyde ve bir hareketin en temel ve kesin noktalarında bile hata yapıyorsa, konuşarak değil hareketin doğrusunu yaparak yol gösterebilir ya da karşınızdaki kişinin onurunu zedelemeyecek şekilde hocadan, o hareketi sizinle çalışmasını isteyerek hatalarını görmesini sağlayabilirsiniz.
- Unutmayınız ki hoca sizden muhakkak ki daha deneyimli ve bilgili kişi olarak size bildiklerini aktarmaktadır. Bu nedenle anlamsız ya da vakitsiz sorular sormak yerine öncelikle kendinizi yaptığınız işe vermeli, hocanın gösterdiklerini sorgulamadan en iyi şekilde uygulamaya çalışmalısınız. Ancak zamanı geldiğinde, kendi kendinize tüm sorularınızın cevabını bulduğunuzu göreceksiniz.
- Dojo’da önemli olan tek şey Aikido olduğundan, dil-din-ırk-cinsiyet-siyasi görüş vb. önemli değildir. Bu farklılıklar tatemide kesinlikle ayırıcı değildir.
- Tori uke ’ye nazik davranmalı, uke de tori ’ye uyum sağlamalıdır.
- Dogiler (giysiler) uygun aralıklarla yıkanıp temiz tutulmalıdır (kuşaklar kesinlikle yıkanmamalıdır, kirliliği sizin alın terinizin göstergesidir). Temizlik yalnızca bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda bir saygı göstergesi ve disiplin eğitimidir. Kendinizi ve Aikido elbisenizi daima temiz tutunuz.
- Dojo temizliği, kişisel temizlikle eş değerdedir. Her çalışmadan önce veya sonra Dojo temizliğine katılınız.
- Dojo’nun devamlılığını sağlamak amacıyla aidatlar düzenli ve zamanında ödenmelidir.
- Ders bitişinde önce dogi ’ler düzeltilir, sonra hızlı bir şekilde sıraya girilir. Açılışta yapılan seramoniler kapanışta da tekrarlanır.
